warm bath with manatee

Florida. America always feels like a warm bath upon arriving, and Florida has the temperature to match. To write, America is ideal. Loads of material about culture, Universities abound and everybody seems interested in culture and writings about it. While waiting for feedback from my publisher we went swimming with Manatees, or zeekoeien (sea cows), as we call them in Dutch. This was a lifelong wish of José and Thea, old friends that also were in Florida this week. Manatees are the least aggressive animals on the planet, though big (up to 6 meters), and we saw a few. Now back to the book, starting on the chapter about our current timeframe, a winter culture, and the last chapter, about the future. The text has to be finished by June, so lots of work to be done still.. Well, have a few weeks to go, here, will stay until April 4. I am not complaining, the life of a writer suits me well!

Eric Mecking kon crisis voorspellen door Kondratief

Terug uit Londen, waar ik tien dagen heb gezeten. Een stapel met kranten op tafel en waarschuwingen van vrienden in de mail: artikel over seizoenen in de Volkskrant. Klopt, heel aardig artikel over de Kondratieff cyclus, een economische theorie die steeds populairder wordt omdat hij eens in de zoveel tijd crisis voorspelt. En ja, dat klopt nu ineens weer goed. Ook Kondratieff denkt in seizoenen, alleen duurt zijn cyclus mij te lang: tot 50 jaar. Het artikel goochelt wel een beetje met jaartallen: de herfst van Kondratieff duurt volgens de schrijver tien jaar tussen 1920 en 1929 en maar liefst twintig jaar tussen 1980 en 2000. Dat kan natuurlijk, een cyclus kan best in lengte varieren. Mij wordt steeds vaker gevraagd tijdens deze crisis wat de relatie is van mijn culturele seizoenentheorie met de economie. Ik zal daar een wat diepere analyse van maken, maar ze lopen in ieder geval niet altijd synchroon. De cultureel bloeiende zomer tussen 1971 en 1977 viel tegelijk met een kleine oliedip en de culturele zomer tussen 1994 en 1999 kende juist economische voorspoed. Wel komen juist tijdens herfstperiodes veel gevallen van fraude en overmatig economisch opportunisme naar boven. Zal er dus een genuanceerd betoog aan wijden. Word maar vast nieuwsgierig naar het boek!

Healthy Profit Thinking

Busy weeks. Last week I delivered a speech at an EABIS-PLEON dinner in The Hague. They asked me to place Corporate Social Responsibility into my theory of timeframes and share some of my concerns about the translation of corporate vision into new reality. That often doesn't work because some levels of a corporation have a conceptual mind, while other units have a pragmatic approach, leading to irritation, malfunction and sabotage ("Distant Dreamer!" versus "Figure Fucker!"). There is, of course, a way to connect conceptual vision with pragmatic acting.
Fragments of my speech will be placed on the Pleon.nl site soon. Or you can ask me for the content of my speech. Here is a fragment:
"In my day to day work I have noticed a huge gap between the visionaries and the people that have to implement their vision. And I am not the only one. EABIS sponsored research that even proves it. I quote: “There is a growing gap between business leaders’s understanding of the complex challenges that their companies must address, and their own organization’s ability to manage the desired response." CEO’s with all their good intentions can’t understand why the media do not believe their plans and goals, and even more disturbing, why their own organization does not seem to believe them. Well, after 20 years, it dawned on me. The answer, I can tell you, is easy: I have found there are 12 steps to be taken between the first vision and a new reality. 12 steps, that together form a circle. Only 12 steps to take. And in daily practice it already tends to go wrong with step 2.

My first experience is that all levels below boardroom often lack a clear and exciting image, a practical vision of how the new strategy will look and will influence their daily job. The frightening thing is, most just have no image at all. They do not really understand what CSR means, and when talking about it, they talk about it in what Freud would call superego terms: it is something we ‘should’ do. CSR is like when your partner starts complaining: ‘when will you finally grow up and take responsibility?’ Then you know the nights of drinking, lusting, abundance and Freudian ‘id’ are gone. What remains are the days of endless, responsible, discussion. Willem Lageweg from MVO-Holland even said ‘business people want to do their bit for a better world, BUT need to earn their profit.’ Mark the BUT. He’s reducing CSR to a sacrifice your company has to make. You are being reduced to a defensive, responsible individual. Do we really want CSR to be about defense and reduction, about something we do not really like, but rationally think must be right? Or do we want something that also feels right?"
And then I introduce the concept of HPT: Healthy Profit Thinking. More about that later.

Brief aan 2009

Een klein stukje van de 'brief aan 2009' die ik schreef in opdracht van het magazine IM. Mooi om 2009 mee te beginnen.. Het hele artikel kun je bij me opvragen.

"Goedemorgen, 2009. Je tijd is daar, maar blijf nog even lekker liggen, want je bent er toch een uit een rijtje van rustige jaren. De Volkskrant benoemde 2007 tot een van de saaiste jaren uit de geschiedenis en ook 2008 bracht weinig vernieuwing, ondanks een economische crisis. Eens in de zoveel tijd staat de tijdgeest als het ware in pauze-stand. Dat is ook goed zo: het geeft rust, na een zestal jaren van maatschappelijke ontwrichting, begin deze eeuw. Zo gaat dat met de cyclus van de tijdgeest: als ons culturele schip op drift raakt, gooien we massaal het anker uit, keren de toekomst de rug toe en richten ons, tijdelijk, op het verleden; op zoek naar vaste grond onder de voeten. Het begon met een rij canons, die nieuwe ijkpunten moesten opleveren ten aanzien van onze eigen geschiedenis en discussies over ‘normen en waar-den in ons land’. En ons kabinet wordt regelmatig verweten geen toekomstvisie neer te leggen maar daarentegen ‘de spruitjeslucht van de jaren vijftig’ terug te brengen, waarbij een vrouw in een gouden bikini al voor een relletje kan zorgen en er serieuze plannen ge-smeed worden om alle coffeeshops te sluiten. Nostalgische en restauratieve programma’s zijn volop in de mode. Eén blik op de hitparade illustreert dat: tieners Adèle en Duffy zin-gen als oude zielen het jonge publiek toe en haken aan bij de soul van de jaren zestig en ‘alternatieve’ bands als Franz Ferdinand en The Editors brengen vooral de jaren tachtig terug in de herinnering. Bij onzekerheid over de toekomst voelen we een grote behoefte om terug te kijken. Dat helpt om straks weer goed vooruit te kunnen zien.
Terugkijken en reflectie passen bij je, 2009. Daarin heb je goede vrienden in het verleden. Andere culturele pauze-periodes leidden tot opvallende revoluties. Ik denk bijvoorbeeld aan 1962: het jaar voordat de Beatles doorbraken en ook in Nederland een revolutionaire jongerencultuur, met elektrisch versterkt geluid en lang haar door alle maatschappelijke gezapigheid heen brak. In 1962 gaf nog niemand een cent voor de kansen van wat later de meest beroemde groep uit de muziekgeschiedenis werd; de hitparade stond vol met sentimentele of nostalgische meezingers van Rob de Nijs, Anneke Grönloh of de brave Cliff Richard. En wie kon in het cultureel weinig enerverende jaar 1987 al de hedonistische hegemonie van house- en XTC vermoeden? Vanaf 1989 viel niet alleen de Duitse muur maar stortte heel Nederland zich in culturele opening en experiment. Zie de doorbraak van commerciële televisie, internet, Sex voor de Buch, Paul Meijer-reclame en het neo-liberalisme van Paars. In de stilte bereidt zich de revolutie voor en alleen de zeer gevoeli-gen vangen de eerste trillingen op. De rest is nog in winterslaap."

Het wintergevoel op de voorpagina

Er wordt nog wel even afgerekend, afgesloten en gereflecteerd, zo blijkt uit de voorpagina van De Volkskrant, vanmorgen. "Megafraude VS kost Bos mogelijk miljard", "Brits opkoopfonds bracht PCM aan rand van afgrond" en "Donorbloed verrijkt bedrijf VS". En Derrick is ook nog dood. Dan hebben we de gehele voorpagina gehad. Crisis, fraude, oplichterij en een dode. De journalistenvakbond NVJ had om een onderzoek gevraagd bij PCM en hoopt op een debat over de praktijken van opkoopfondsen. Dat lijkt iedere keer bijna plaats te gaan vinden, maar ik zie nog geen werkelijk mediabrede en publieke verontwaardiging, dus misschien moet eerst de HEMA nog bezwijken onder haar schuldenlast of de crisis werkelijk toeslaan. Pas op het dieptepunt van de winterse crisis ontstaan de werkelijk vernieuwende ideeen. Ik zie nog geen nieuw alternatief voor opkoopfondsen in de media. 2008 en 2009 zijn nog gewoon 'winterse' jaren in mijn theorie. Net als 1983. 25 jaar geleden en dus bij uitstek geschikt voor terugblikken. Gisteren bij Pauw en Witteman zat Youp van't Hek aan tafel. Getoond werd de sketch waarmee hij in 1983 doorbrak: "lenen, lenen, 'talen, 'talen", over de lege financiele beloften van banken en verzekeraars die mensen alleen maar opjagen. "Dat zou je nu gewoon weer kunnen doen", zei Pauw. Inderdaad, dat kan. Opnieuw hebben we behoefte aan cabaretiers die ons weer even kunnen laten lachen om de idioterie van sommige financiele systemen, die ons dus nog steeds opjagen ('ons' dan inclusief de bankCEO's en de opkoopfondsen). De tijden veranderen, maar de seizoenen van de tijdgeest blijven.

Weer terug in Nederland, met weemoed weg uit Berlijn. Fraaie dingen gezien, veel alternatieve energie, en de enorme werken van Jef Koons zijn van dichtbij veel mooier dan op papier. In Nederland kijken we nog vooral terug en verankeren we regels en handhaven wetten. Amsterdam is druk met zijn '1012', het plan om de wallen op te knappen en te 'reinigen', paddo's zijn verboden en het CDA speelt met de gedachte om ook de coffeeshop te bannen. De boeken over geschiedenis vliegen de winkel in (en hopelijk ook weer uit). 2009 moet het jaar worden dat ook mijn boek uitkomt. Heb er fraaie gedachten bij. Ondertussen een 'brief aan 2009' geschreven voor het blad IM, dat volgende week verschijnt. Een eerste publicitaire vooruitblik op het boek. Lees IM.. Wat wordt 2009? Nog gewoon een 'winters' jaar, zonder revolutie, voorspel ik. Maar de eerste voortekenen van een aanstormende lente zouden we toch ook moeten kunnen verwachten, ergens volgend jaar. Steeds meer mensen die ik spreek klagen over de stilstand in de cultuur, het blijvende terugkijken. Als die klagers drastische stappen gaan zetten, dan breekt in 2010 wellicht de lente uit binnen de Nederlandse cultuur.

Berlijn in je koffer

Berlijn. Moet nog even goed bedenken waarom het direct als je het station uitstapt zo'n veel levendiger, energieker gevoel geeft dan Amsterdam. Er gebeurt veel meer, in kleine winkeltjes, restaurants, alternatievo's, extreme kunstenaars, etc. En dat na twee dagen.. Misschien komt het omdat ik in Kreuzberg logeer. Ik dronk mijn koffie in een walm van jeugdsentiment: allemaal van die leuke extreme figuren om me heen die ik in Amsterdam sinds mijn studententijd niet meer tegen kom. Zou ze bijna meenemen in mijn koffer: komop, we gaan Amsterdam weer eens wakker kussen! Iedere cultuur, ik heb het al eerder geschreven, moet zijn jeugdige extremen koesteren. Daar komt de toekomst vandaan!
Maar nee, ik wil schrijven, geen discussie zoeken. Vandaag met veel moeite de Staatsbibliotheek in gemogen. Mijn rijbewijs bleek geen identificatiekwaliteit te hebben, zoals de dame achter de balie mij drie keer op besliste maar vriendelijke toon bleef zeggen. (ja maar, dit kost me een hele dag, anders!) Haar chef kwam met hetzelfde verhaal, wees me vriendelijk op de voorkant: Das ist ein Führerschein, kein identitätskarte. Maar na een erg lange pijnlijke stilte die ik volhield met zielig kijken, streek ze over haar hart. Het kan ook in Duitsland. Als ik morgen maar mijn paspoort laat zien. Ik vind het goed. Lekkere bieb weer, hoor. Heerlijk gelezen over de jaren negentig, de jaren dat we nog geloofden in de beleveniseconomie en de jaren dat iedereen nerveus rondrende om al zijn persoonlijke grenzen op te rekken met bungeejumpen, parapenten, kinky parties, funshoppen, motorrijden en wat nog niet meer allemaal. Het lijkt al zo lang geleden..