theorie voorspelt praktijk

Toeval bestaat niet. Een paar dagen geleden las ik een artikel uit juni 2006 waarin Frits Spangenberg van onderzoeksbureau Motivaction vertelt over de tijdgeest aan de hand van de doorlopende peiling die het bureau doet onder Nederlanders: “Er is grote onvrede en zorg over het gebrek aan respect, het ongeduld, het te weinig rekening houden met elkaar. Het grootste probleem van de Nederlander is hoe we met elkaar omgaan. Teveel mensen verpesten de zaak door onbetamelijk gedrag.” En: “Er zijn veel professionals, van mensen met verantwoordelijke functies bij bijvoorbeeld uitkeringsinstanties tot curatoren in musea, die meegaan in die popularisering en en vulgarisering van het maatschappelijke klimaat.”

Dus stuurde ik Frits een mail. Omdat volgens mijn theorie nu wel de eerste verzachting plaats heeft moet vinden bij brede groepen in de maatschappij, we zijn immers verschoven van een ‘herfst’ periode (opportunisme, populisme, polarisatie, vulgarisatie) naar een ‘winter’periode (nieuwe richtlijnen/regels en orde, bekrachtiging, mythologiseren, rust).
En ik vroeg Frits: zie jij al een (kleine) omslag in de manier waarop mensen met hun omgeving omgaan? Komt dat terug in onderzoek? Of sta je nog steeds achter je verhaal van een jaar geleden?

Vandaag een mail terug: ja, er is een omslag. Lees de Volkskrant van zaterdag.
Die moet ondertussen uitgekomen zijn. Een artikel van Peter Giesen. Zoek het maar op.. Het is altijd weer fijn als de theorie ondersteund wordt door de praktijk. Dat geeft de burger moet en maakt mijn verhaal weer een stuk sterker. De theorie voorspelt de praktijk. Precies twee dagen voor het in de krant staat!
Marcel zal het scannen voor me, ben zeer benieuwd..

the fish soup and the aquarium

Another gem from my pile of Dutch newspaper articles, this one written by Peter Giesen in De Volkskrant, 24 dec 2005.
Socioloog S.W. Couwenberg ziet een ‘geweldige vervlakking’ van het geestelijke leven: ‘De mens verliest zich in alledaagsheid, in de roes van een koortsachtige activiteit, welke nog slechts een dwangmatig bezig zijn is, en, in de vrije tijd, in de verdoving van bioscoop, televisie, sporttribune, dancing, bar en rusteloos reizen en trekken.’ En wat zien we verder: ‘Politieke apathie en passiviteit, een houding, waarin politiek nog slechts wordt geapprecieerd, voor zo ver zij op effectbejag, opwinding, sensatie is gebaseerd’. Quizvraag: Over welk jaar spreekt Couwenberg? A. 1956, B. 1981 of C. 2002?
Hint: invloedrijke filosofische boeken uit hetzelfde jaar hebben titels als De Vereenzaming van de Moderne Mens, Cultuur in Crisis, Revolutie der Eenzamen, of De Angst voor Vrijheid.
Nederland lijkt in de ban van een mythisch ‘vroeger’, toen alles beter was. Maar beschouwingen uit de jaren vijftig, want het antwoord is dus A., zelf zijn net zo pessimistisch als hedendaagse analyses. Ook toen werd er volop geklaagd over materialisme, hedonisme en verlies aan gemeenschapszin. “Wie beschouwingen uit die jaren doorleest, wordt in ieder geval getroffen door een zwaarwichtig in velerlei toonaarden bezongen crisisbesef: crisis van de westerse beschaving, crisis van de kerk, crisis van de liberale democratie tegenover een monolithisch en onmenselijk vanuit één centrale met diabolisch vernuft gedirigeerd wereldcommunisme”, schrijft historicus Hermann Von der Dunk.

Kunnen we eindelijk eens stoppen elkaar aan te praten dat het leven in de jaren vijftig zo aangeharkt, keurig en weinig enerverend was? De in hedendaagse ogen zo veilige samenleving van de jaren vijftig kreeg enorme veranderingen te verstouwen. De oorlog was nog maar net achter de rug of Nederland raakte Indië kwijt. Nu weten we dat Nederland pas echt welvarend werd zonder zijn koloniale rijk. Maar toen heette het: Indië verloren, rampspoed geboren. Destijds kondigden rokende schoorstenen een nieuwe tijd aan. Het boerendorp verloor terrein aan de industriestad, de anonieme, vluchtige stad, waar de mensen ontworteld waren. De ontkerkelijking nam toe en jongeren voelden meer voor ijssalon, dancing en ‘negermuziek’ dan voor het verantwoorde, georganiseerde jeugdwerk.

Nostalgie is een lekkere ontsnappingsroute. Niks mis mee, om even op adem te komen, maar Vaclav Havel vatte de valkuilen van nostalgie ooit afdoende samen: “van een aquarium kun je vissoep maken, maar van een vissoep geen aquarium,’

Vecchio! But What Does It Mean??

Another piece of Dutch cultural history, from my goldmine of torn Dutch newspaper fragments.

De Volkskrant ging afgelopen maart op bezoek bij een ‘icoon van de boze jaren’, in mijn theorie de ‘herfstperiode’, tussen 1999 en 2004.
Een klein, woedend kijkend jongetje in een Feyenoord shirt, dat vol venijn zijn middenvinger opsteekt. Een toevallig gemaakt beeld van fotograaf Jasper Juinen.
Mikey werd dé representant van een boos en stuurloos volk, dat boven op ‘de puinhopen van Paars’ ook nog eens Fortuyn verloor. Op 8 mei 2002, voordat de UEFA finale tussen Feyenoord en Borussia Dortmund begon, werd één minuut stilte gehouden voor de vijftig uur eerder vermoorde politicus Pim Fortuyn. Maar de meegereisde Duitse supporters wisten van niks en zongen gewoon door. Een snerpend fluitconcert volgde. Duizenden supporters staken hun middelvinger op. Waaronder dus Mikey Wilson, die het gebaar ergens van kende.
“Die foto paste zo bij die tijd”, zegt Edie Peters van de nieuwswebsite Photoq.nl. “Toen leek iedereen tegenover elkaar te staan. Het waren de dagen na 11 september, de verontwaardiging over Paars, over het grote graaien dat voortkwam uit de hoogconjunctuur, de oplichters van de bouwfraude, de grote bek van de nieuwe rijken. Deze foto stond nog voor agressie, voor hufterigheid, en nu is het weer tijd om daarmee af te rekenen. Niet meer tegenover elkaar, maar samen. De boze jaren zijn voorbij.” En zo is het maar net, Edie. Het is een winterperiode, ondertussen.

En Mikey zelf? Hij had het gebaar geleerd van twee AC Milan supporters, bij een andere Feyenoord wedstrijd. ‘Hij moest zijn handje tot een vuist ballen en dan de middelste vinger los laten en omhoogsteken. ‘Vecchio’, moest hij roepen. En dan moest hij bozig kijken. De Italiaanse supporters vonden het prachtig. Wat hij precies deed en wat het betekende wist Mikey niet.’
Kom niet bij Wilson senior aan met het verhaal dat hij zijn zoon niet opvoedt of dat zijn jochie de hele dag boos is. “Mikey is nooit boos. Hij kijkt ook op de beroemde foto alleen naar zijn vingertje en concentreert zich daarop. Dat is alles. Hij wil het zo goed mogelijk doen.’

Soms krijgt Mikey’s vader berichten uit Australië of Vietnam, waar de foto te downloaden is voor mobiele telefoons. In Albanië werd de foto door demonstranten meegedragen. In Monaco, waar hij voor weer een andere Feyenoordwedstrijd was, moest hij handtekeningen uitdelen aan supporters van Real Madrid.
Zo ben je ineens een icoon van de herfst, gewoon door toeval, omdat je vader zo’n fanatieke Feyenoord fan is. Ben benieuwd welke foto over een paar jaar staat voor de winter die we nu zo, samen werkend, samen levend doormaken.

Ik Hou (Niet?) Van Holland

Yesterday I found the courage to start on the box full of newspaper clips I brought with me. About two hundred pieces of torn paper have been waiting for me. But what a richness in material about our current timeframe! Got a painful wrist again from making all the notes. I’ll share a few, unfortunately for some, in Dutch.

In het NRC van 4 november 2006, schrijft Bas Heijne over het 21minuten onderzoek: “De bevolking”, melden de samenstellers, “spreekt zich steeds sterker uit voor een samenleving waarin solidariteit, kwaliteit van bestaan en bescheidenheid centraal staan”. Op het eerste gezicht lijkt het alsof de bevolking daarmee een reusachtige open deur intrapt, want behalve de bezoekers van de Miljonairsfair zul je niet snel mensen vinden die in het openbaar opportunisme, een uitgehold bestaan en snoeverigheid voorstaan. Toch gaat er in die uitspraak een oprecht verlangen schuil. Nederlanders hebben het gevoel dat een elementair fatsoen ontbreekt, dat egoïsme wel degelijk de boventoon voert.”
Heijne hekelt ook de manier waarop de media de nuance uit het oog verliezen en alles op de persoonlijkheid van de politicus gooien: de titanenstrijd tussen Bos en Balkenende, terwijl het volk aangeeft weer veel meer de inhoud te waarderen. Heijne: “we laten ons keer op keer verleiden tot politieke hype over het paspoort van Ayaan en de excuses van Aboutaleb en de gestolen tas van Margherita. Dit soort kwesties hapt lekker weg, maar je wordt er ook snel een beetje misselijk van. We willen inhoud, maar we zijn verslaafd aan oppervlakkigheid.”

Om dan een inhoudelijk onderwerp aan te snijden: “In Denemarken, en in nog heel wat andere landen, maakt men zich aanmerkelijk meer zorgen over de druk op het milieu die economische groei met zich meebrengt, en tegelijkertijd is men in de Scandinavische landen over het algemeen gelukkig met zijn land. Er moet een verband zijn. Het impliceert een intieme betrokkenheid met de omgeving die in Nederland grotendeels ontbreekt. We maken ons veel zorgen over Nederland - maar het kost ons moeite ervan te houden.” Hij concludeert: “Voorwaarde voor blijvende hervormingen is het besef dat we leven in een land dat we zelf gemaakt hebben, dat we de overheid, de politiek, de malaise, de onvrede aan onszelf te wijten hebben. Er wordt ons niets aangedaan, we doen het onszelf aan. Dat is een lastig besef, maar noodzakelijk. Voor we Nederland kunnen veranderen, zullen we er eerst wat meer van moeten houden.”

En dat is ook weer een van de taken van een winterperiode: de polarisatie te verlaten en de nuance en de gemeenschappelijke liefde voor onze cultuur opnieuw ontdekken.

Language Delivery

Today I waited for UPS to deliver my new battery. For those of you who complain about Dutch service: they don’t give any timeframe for delivery here, or rather: anytime between 9 and 6. Luckily it arrived around 10.30. To make things easy, I tried to handle the man the broken battery right away (remember: I had to return it to Apple within 10 days), but that was too much to ask for. Easy is never the way it works in life. First I had to call UPS headquarters to arrange a pick-up. OK. Then it became very clear that I don’t speak Canadian. I may write understandable English, but making myself clear on the phone turned out impossible.
I should not have laughed at the nervous boy introducing the ‘Alaska’ movie yesterday. He was Asian and welcomed us in the theater in such un-understandable English I couldn’t help laughing. Shame on me. The always friendly and serious Canadians in the theatre just sat there, unmoved. They are like that. That’s why the UPS woman on the line kept saying ‘I’m sorry’ after misspelling my name for the third time, the address for the second time and refusing to understand the postal code at all, needing four tries to decipher my 2R9 6M2 into what it was. That puts a man in his place. To make things worse, I had to call again. Got a man this time. “I called earlier, but I forgot to give you my buzzer code.” “Ah, mister Neesmayr, was it? We’ve got all your details here, I’m sure. We’ll pick it up sometime this afternoon” “No, I forgot to give you my buzzer code”. “Sorry???”

“My BUZZER CODE! The number you have to enter at the entrance of the building, because there are over 100 apartments here and for one reason or another builders don’t give people their apartment number as a buzzer code, but a much more difficult combination, and if you don’t enter that number, you won’t be able to let me know you are here!” “Ah, I am sorry Sir, you mean the buzzer code.. Did you say C611?” “No, I said...” And again, I felt like a space invader having his first try at interstellar communication. But the good part of it was that half an hour later they arrived and buzzed the right code. And the best news: the new battery works.

Woolly Tom

This morning I had a good skypesession with Marcel, who has read another chapter of my book. I often joke we see each other more now than when both in Holland, chatting each morning (me) and evening (him). It’s different of course. But sometimes technology is of great help. It’s good to discuss my work, there are always some things that can be sharped and I do tend to take side roads sometimes. What was it that a colleague once said? ‘Good stuff, but you are a bit woolly’. Don’t think that’s an expression in English.

Polar bears are very woolly, that’s why they love winter so much, even on the north pole. I saw Alaska, Spirit Of The Wild. A movie about the place I’m about to travel to (well, a fragment of it). It played at the end of Canada Place, at the back of the pier. Alongside it was the biggest cruise ship I’ve ever seen. My god, I could have been a flock of human dust, lost on one of the gigantic floors of that monster.. Good for me I’ve chosen another route.

Read a review on the net that someone found ‘Alaska’ the best movie ever. That’s a bit too much honor for a quite nice, 45 minute TV documentary stretched out on a movie screen and over-voice-overed by Charlton Heston. But there were breathtaking views of the Alaskan mountains and the already mentioned polar bears, who can only hunt in ultra-cold winter time, otherwise they cannot reach the seal-burgers they need for survival. Don’t think I will see some polar bears, but grizzlies and brown bears seem to be very common around Juneau. Hmm, let’s wait and see if I will encounter one. I’d rather have some distance between us, bear-lover or not.

In the Dutch Ocean's

While walking down my street, I saw that a plane full of Dutchmen were offloaded here. Or so I thought, seeing orange all around me. Strange, how one reacts to that without at first consciously noticing it. Orange T-shirts mean Dutchmen. Or not? Turns out, there is a local football club that has orange as its club color. Obviously, they are called the BC Lions. Must be a Dutch connection somewhere? Let the Lion not in his underwear stand, boys! Anyway, I felt a connection. Though I hate most collectives, in a foreign country, they remind me of home. And here, applied in a subtle dose, orange stems me mild and reflective.

To see more collectives, I was on my way to see Ocean’s Thirteen. That’s an entertaining movie. It’s like a night out with the boys. Much ado about nothing, but fun anyway. There is no real clue, it was over without a real nerve wrecking climax, there was no real story line to hold on to (except the main theme: rid the man of his money), but lots of gadgets and male bonding. Tastefully done, one would say, balls included. And a smirk here and there. Of course, Brad Pitt looked cool as always, in his suits and shirts. He keeps out-looking George Clooney in his scenes. But still, together they are these guys that make a night out just plain fun by a joke here and a action plan there.

Julia Roberts was nowhere to be seen, this time. The whole movie is about loyalty. Men only, to defend their group honor. There is no other theme than only the helping out of a comrade that has been wronged. Solidarity and sentimentality. Even Oprah has a part in the movie, playing herself. That’s the timeframe: group think, sentimentality, order and justice. It was Ocean’s Eleven, but without the opportunism of that timeframe. It’s the same movie made for winter. Like a lot of winter movies: you don’t miss much if you miss it, but makes you feel like you had a good night out with a group of old friends.